
Dat zei onze jongste dochter toen de ober enige tijd geleden langs ons tafeltje kwam om te vertellen dat onze bestelling „straks” zou komen. Volgens haar had dat „straks” al veel te lang geduurd.
Straks is inderdaad een ruim begrip, iedereen interpreteert het anders. Ook in het dagelijks leven zeggen we vaak: „Ja, dat doen we straks wel.” Maar dat straks mondt vaak uit in ooit, en uiteindelijk zelfs in nooit.
En dat geldt niet alleen voor kleine dingen, maar ook voor grote thema’s. Onderwerpen die de wereld mooier kunnen maken, maar waar we liever niet meteen aan denken. Thema’s zoals duurzaamheid, klimaatverandering en sociale ongelijkheid. Zaken die we straks willen aanpakken, maar waar we vandaag al mee aan de slag moeten. Want straks is sneller voorbij dan je denkt.
Deze illustratie van Nigel Hawtin bleef me bij. Hij tekende de omvang van de generaties die nog geboren moeten worden. Als je 50.000 jaar terug én 50.000 jaar vooruit kijkt en ervan uitgaat dat de geboortecijfers van de 21e eeuw gelijk blijven, dan is het aantal mensen dat nog geboren moet worden vele malen groter dan alle mensen die tot nu toe hebben geleefd.
Dat besef is overweldigend. Het betekent dat we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor al die generaties die nog komen. Alles wat we vandaag doen, heeft impact op hún morgen. Ook als je zelf geen kinderen hebt, ken je vast wel een neefje, nichtje, buurkind of kind van vrienden, het gaat óók over hen.
Wij mensen lijken op diep ingesleten paden: moeilijk van richting te veranderen. Elke dag volgen we onze routines, vaak zonder ze nog in twijfel te trekken. Simpelweg omdat ze er altijd al zijn geweest. Maar tijden veranderen. Onze bronnen raken op. We gebruiken wat de aarde ons geeft zonder het aan te vullen, zonder respect, alsof het ons vanzelfsprekend toekomt. Puur omdat we mensen zijn.
Het systeem waarin we leven is vaak decennia geleden ontstaan, maar loopt inmiddels uit de pas met deze tijd.
Het roer moet om. En snel ook.
Straks is al te laat. Doe het nu!