Idealisme heeft een prijs
26 april 2026
Black Friday, Wegwerpmentaliteit en Onze Verantwoordelijkheid voor de Toekomst
November stond weer in het teken van Black Friday, een fenomeen dat ooit begon als een dag om de feestdagen in te luiden. Tegenwoordig is het geëvolueerd naar een hele maand vol kortingen en acties. We worden overspoeld met reclames die ons verleiden om te kopen – vaak dingen die we niet eens nodig hebben.
Maar wat als we in plaats van meer kopen, juist minder zouden kopen?
De wegwerpcultuur in onze maatschappij
Consumeren is in onze maatschappij een reflex geworden. Tijdens een bezoek aan de Action hield mijn 10-jarige dochter enthousiast een paar goedkope AirPods omhoog. Ze zei: “Mam, deze kosten maar €1,29. Als ze niet werken, koop ik gewoon nieuwe.”
Haar opmerking raakte me. Het is een gedachtegang die diepgeworteld is in onze samenleving. Producten zijn goedkoop, vervangbaar en daardoor vrijwel direct wegwerpbaar. Dit voelt normaal, maar is het dat ook echt? Het gemak van goedkope spullen zorgt ervoor dat we weinig nadenken over de impact van onze consumptie – op de planeet, op anderen, en op de toekomst.
Vroeger: minder, maar bewuster
Ik beweer niet dat vroeger alles beter was, maar producten hadden destijds wel meer waarde. Dingen werden gerepareerd in plaats van weggegooid. Het kopen van een nieuw product was een weloverwogen beslissing. Tegenwoordig lijken we te zijn vergeten hoe waardevol een bewuste keuze kan zijn.
Wat als we minder zouden kopen? Wat als we ons afvragen: Heb ik dit echt nodig? En als het antwoord nee is, gewoon niets kopen? Door minder te consumeren, sparen we niet alleen geld, maar dragen we ook bij aan het verminderen van afval en kapitaalvernietiging.
Onze verantwoordelijkheid voor toekomstige generaties
Roman Krznaric schrijft in zijn boek De Goede Voorouder over “De Omvang van de Generaties die Nog Geboren Moeten Worden.” Hij toont aan dat als we 50.000 jaar vooruit kijken, het aantal mensen dat nog geboren moet worden vele malen groter is dan het aantal dat ooit heeft geleefd.
Dit inzicht legt een grote verantwoordelijkheid bij ons: de keuzes die wij vandaag maken, bepalen de wereld van morgen. Minder kopen is niet alleen goed voor onze portemonnee, maar ook een daad van zorg voor de generaties na ons.
Bewust kiezen voor minder
Black Friday en de consumptiecultuur laten ons geloven dat meer altijd beter is. Maar wat als we die gedachte omdraaien? Wat als minder, bewuster en duurzamer de nieuwe norm wordt? Minder spullen kopen betekent minder afval, minder grondstoffen en minder belasting voor de planeet.
Als we bewust kiezen voor minder, kunnen we een betere toekomst bouwen – niet alleen voor onszelf, maar ook voor de generaties die nog komen. Laten we beginnen met kleine stappen: een dag niets kopen, een product langer gebruiken of simpelweg tevreden zijn met wat we al hebben.
Minder is niet alleen meer; minder is ook beter.
